Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania prawne
-
Policja
-
Czy jest jakiś określony termin na zgłoszenie zaginięcia?
Nie ma żadnego przepisu, który by stanowił, że od chwili zaginięcia człowieka do zgłoszenia tego w policji musi upłynąć jakiś czas określony (np. 48 godzin). Zgłaszający zaginięcie sam podejmuje decyzję, w zależności od sytuacji osoby zaginionej. Policja ma obowiązek przyjąć zawiadomienie o zaginięciu od osoby uprawnionej w każdym przypadku otrzymania takiej informacji.
-
Co zrobić, gdy policjant nie chce przyjąć zgłoszenia?
W każdym przypadku policjant ma obowiązek przyjąć zgłoszenie zaginięcia człowieka. W razie odmowy, trzeba poprosić o jej uzasadnienie na piśmie, wraz z podaniem przyczyny i podstawy prawnej, a następnie skontaktować się z przełożonym policjanta.
-
Czy mam prawo żądać potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia?
Zgodnie z: „ZARZĄDZENIEM NR 352 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI z dnia 16 lipca 2003 r. w sprawie prowadzenia przez Policję poszukiwania osób zaginionych oraz postępowania w przypadku ujawnienia osoby o nieustalonej tożsamości lub znalezienia nieznanych zwłok” - zawsze, na żądanie osoby uprawnionej, wydaje się potwierdzenie, że przyjęto zawiadomienie o zaginięciu.
-
Gdzie mam zgłosić zaginięcie, jeśli mój syn wyjechał do Anglii i tam zaginął?
Zaginięcie trzeba zgłosić w najbliższej jednostce policji lub jednostce znajdującej się w miejscu ostatniego zamieszkania na terenie Polski. Stamtąd sprawa poszukiwawcza powinna zostać przekazana do INTERPOL’u, czyli Biura Międzynarodowej Współpracy Policji przy Komendzie Głównej Policji w Warszawie. INTERPOL poszukuje Polaków poza granicami Polski.
-
Jak można pomóc człowiekowi, który nie wie kim jest?
O spotkaniu osoby, która nie wie, kim jest i potrzebuje pomocy, należy powiadomić policję lub straż miejską. Najlepiej jednak bezpośrednio skontaktować tę zagubioną osobę z policjantem lub strażnikiem miejskim.
-
Co to jest i czym skutkuje oświadczenie zaginionego o zerwaniu kontaktów z rodziną?
Jeśli zaginiony nie chce, żeby jego aktualne miejsce pobytu ujawnić rodzinie lub innym osobom, które uprzednio zgłosiły jego zaginięcie, składa w policji stosowne, pisemne oświadczenie. W tej sytuacji policja powiadamia jedynie rodzinę o ustaleniu miejsca pobytu zaginionego, bez jego ujawnienia. I kończy akcję poszukiwawczą.
-
-
Kontakty rodziny zaginionego z prokuraturą
-
Kiedy do sprawy poszukiwań zaginionego włącza się prokurator?
W przypadku, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa i wiąże się to z zaginięciem (np. przed zaginięciem osobie poszukiwanej grożono, istnieje podejrzenie, że została uprowadzona lub zamordowana), wówczas może zostać wszczęte postępowanie przygotowawcze w tej sprawie, nadzorowane przez prokuratora.
-
Czy mogę przejrzeć akta postępowania prokuratorskiego, toczącego się w sprawie zaginięcia syna?
W przypadku, gdy zostało wszczęte postępowanie karne w związku z zaginięciem, rodzina zaginionego (osoby najbliższe, zainteresowane toczącym się postępowaniem) zostanie o tym zawiadomiona. Ma także prawo do przeglądania akt postępowania, zgłaszania wniosków dotyczących podejmowanych czynności oraz do uczestniczenia w czynnościach procesowych.
-
Co mam zrobić, gdy prokurator nie chce przesłuchać osoby, która może wiedzieć, co się dzieje z moim zaginionym?
W tej sytuacji należy złożyć pisemny wniosek dowodowy o przesłuchanie tej osoby, wraz ze wskazaniem okoliczności, na jakie ma ona być przesłuchana. Taki wniosek nie może pozostać bez rozstrzygnięcia. W przypadku nieuwzględnienia wniosku dowodowego prokurator wydaje stosowane postanowienie, o którym powiadomiona jest strona postępowania.
-
-
Małżeństwo
-
Czy mogę się rozwieść z zaginionym małżonkiem?
Istnieje taka możliwość. Pozew o rozwód należy złożyć w sądzie okręgowym właściwym miejscowo ze względu na ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków, jeśli jedno z nich dalej tam mieszka.
W pozwie należy zaznaczyć konieczność ustanowienia kuratora dla nieobecnego małżonka. Kurator reprezentuje wówczas interesy zaginionego i za jego pośrednictwem doręcza się pisma. -
Czy mogę podejmować środki pieniężne zgromadzone na koncie zaginionego małżonka?
Jeżeli drugi z małżonków ma uprawnienia do tego konta, może dysponować środkami, jakie się na nim znajdują. Jeśli natomiast konto było tylko własnością zaginionego, wówczas należy złożyć do sądu rodzinnego (wydział sądu rejonowego) wniosek o ustanowienie kuratora do spraw majątkowych, ze wskazaniem konta zaginionego małżonka. Po ustanowieniu kuratora, którym może być także małżonek zaginionego, w porozumieniu z nim można dysponować środkami znajdującymi się na koncie, zwłaszcza jeżeli będą one przeznaczone na potrzeby rodziny.
-
Chcę sprzedać mieszkanie, będące współwłasnością z zaginionym. Jak mam to zrobić?
Jeśli istnieje potrzeba sprzedaży lub innego rodzaju rozporządzenia majątkiem wspólnym małżonków (np. wynajęcie mieszkania, sprzedaż nieruchomości), należy złożyć wniosek do sądu rejonowego - wydział cywilny właściwego ze względu na położenie nieruchomości - o zezwolenie dokonania czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu. Sąd udzieli zezwolenia, jeśli dokonania czynności wymagać będzie dobro rodziny, dlatego w uzasadnieniu wniosku należy podać szczegółowe przyczyny swojej prośby.
-
Czy odpowiadam za długi zaginionego małżonka?
Ogólna zasada mówi, iż każdy ponosi odpowiedzialność jedynie za własne działania, więc w przeważającej liczbie przypadków członkowie rodziny zaginionego nie muszą się obawiać jego wierzycieli. Jeśli jednak małżonek (zaginiony) zaciągnął zobowiązania za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków. W przypadku, gdy zaginiony małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka albo jego zobowiązanie nie wynika z czynności prawnej (a np. z czynu zabronionego - uszkodzenie czyjegoś mienia), wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, a także z jego wynagrodzenia za pracę, dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej. Jeśli zaginiony pozostawił zobowiązania na rzecz urzędu skarbowego bądź Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (np. z tytułu prowadzonej działalność gospodarczej), za takie zobowiązania dłużnik odpowiada całym swoim majątkiem odrębnym i całym majątkiem wspólnym. W praktyce komornik skarbowy będzie mógł zająć wynagrodzenia za pracę obu małżonków.
-
Czy mogę pobierać emeryturę/rentę po zaginionej żonie?
eśli zaginionemu świadczenia (np. emeryturę lub rentę) wypłacał ZUS, należy liczyć się obecnie ze wstrzymaniem wypłacania. Nie ulega zawieszeniu czy umorzeniu prawo zaginionej osoby do emerytury, tylko wypłacanie świadczenia. Po odnalezieniu zaginionej osoby wypłaty zostaną wznowione za cały okres wstrzymania, nie więcej jednak niż za 3 lata wstecz od zawiadomienia ZUS o odnalezieniu.
Osoba, która pobiera świadczenie, ma obowiązek poinformowania ZUS o zaginięciu osoby uprawnionej. Jeśli świadczenie jest nadal pobierane (np. wpływa na konto, z którego korzysta rodzina, albo jest doręczane bliskiej osobie do tego upoważnionej), wówczas należy się liczyć z tym, że ZUS może zażądać zwrotu tzw. nienależnych świadczeń, wraz z odsetkami ustawowymi aż do trzech lat wstecz.
-
-
Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem zaginionego
-
Czy przysługują mi alimenty od zaginionego małżonka?
Istnieje możliwość zasądzenia alimentów od zaginionego. Do sądu okręgowego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka należy złożyć pozew o zasądzenie alimentów od zaginionego małżonka. Taki wyrok może być potrzebny także do uzyskania zaliczki alimentacyjnej. Trzeba określić żądaną kwotę alimentów miesięcznie. Dopuszczalne jest także założenie sprawy o alimenty przeciwko rodzicom zaginionego małżonka, kiedy nie można uzyskać alimentów od rodzica dziecka.
-
Jak mam wyrobić dziecku paszport, jeśli jedno z rodziców zaginęło?
Jeśli dziecku potrzebny jest paszport, należy złożyć do sądu opiekuńczego (będzie nim sąd rejonowy wydział rodzinny i nieletnich) wniosek o udzielenie zgody przez sąd, (niejako w zastępstwie zaginionego), na wyrobienie paszportu. Do wniosku dołączyć zaświadczenie z policji o zgłoszeniu zaginięcia. We wniosku należy uzasadnić swoją prośbę, powołując się przede wszystkim na fakt zaginięcie drugiego rodzica. Uzyskane orzeczenie sądu należy dołączyć do wniosku o wydanie paszportu.
-
Co zrobić z dzieckiem, jeśli zaginął jedyny rodzic, a dziecko znajduje się pod moją opieką?
Można starać się o ustanowienie rodziną zastępczą, co pozwoli na otrzymanie pomocy finansowej dla dziecka od państwa. Umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego. Należy zatem złożyć wniosek do sądu rejonowego wydziału rodzinnego i nieletnich o ustanowienie wnioskodawcy rodziną zastępczą.
-
Moje dziecko często ucieka z domu, co mam robić?
Każdą ucieczkę należy zgłosić policji, bowiem podczas przypadkowego legitymowania na ulicy dziecko może zostać odnalezione.
-
Do kogo powinienem się zwrócić, jeśli znam dziecko, które uciekło z domu i wiem, że ono nie chce do niego wrócić?
Na pewno o miejscu pobytu dziecka trzeba zawiadomić policję. Jeśli wiemy coś o nieprawidłowościach występujących w domu rodzinnym dziecka, np. o alkoholizmie, przemocy czy wykorzystywaniu seksualnym, można także powiadomić sąd rodzinny.
-
W jakich przypadkach należy powiadamiać sąd rodzinny lub inne instytucje, jeśli mamy informacje, że nieletni zachowuje się niewłaściwie, stwarza problemy wychowawcze?
Jeśli wiemy, że dziecko chuligani, popełnia przestępstwa, uchyla się od obowiązku szkolnego, używa alkoholu lub innych środków odurzających, uprawia nierząd, włóczy się, uczestniczy w grupach przestępczych - trzeba niezwłocznie zawiadomić o tym sąd rodzinny, policję, a także rodziców lub szkołę.
-
Jakie obowiązki może nałożyć sąd rodzinny na rodziców nieletniego?
Sąd rodzinny może zobowiązać rodziców lub opiekuna do poprawy warunków wychowawczych, bytowych lub zdrowotnych nieletniego, a także do ścisłej współpracy ze szkołą, do której nieletni uczęszcza, z poradnią psychologiczno-pedagogiczną lub inną poradnią specjalistyczną. Może także zobowiązać rodziców do naprawienia w całości lub w części szkody wyrządzonej przez to dziecko. W przypadku nie wywiązywania się przez rodziców z nałożonych obowiązków, sąd może ukarać ich karą pieniężną od 50 do 1500 zł.
-
-
Dziedziczenie
-
Kiedy mogę zaginionego męża uznać za zmarłego?
Zasadniczo sąd może wydać takie orzeczenie po 10 latach od zaginięcia. Gdyby jednak zaginiony kończył 70 lat wtedy, gdy wpływa wniosek o uznanie go za zmarłego, wystarczy wówczas pięć lat od zaginięcia, aby takie orzeczenie uzyskać. Orzeczenie o uznaniu za zmarłego jest prawnie tożsame ze śmiercią danej osoby. W celu przeprowadzenia postępowania należy złożyć do sądu cywilnego (sądu ostatniego miejsca zamieszkania zaginionego) wniosek o uznanie za zmarłego.
-
Czy mogę zaginionemu, który się nie odnalazł, urządzić pogrzeb i uzyskać zasiłek pogrzebowy?
Tylko w przypadku, gdy zostało już ukończone postępowanie o uznaniu zaginionego za zmarłego lub o stwierdzenie zgonu. Tylko takie postępowanie powoduje, że zostanie wystawiony akt zgonu, który jest niezbędny do uzyskania zasiłku pogrzebowego.
-
Mój maż prawdopodobnie zginął w katastrofie lotniczej, ciała nie odnaleziono. Czy nadal jest traktowany jako osoba zaginiona?
Według prawa tak. Dopiero w przypadku sądowego stwierdzenia jego zgonu lub uznania za zmarłego będą występowały skutki prawne związane z jego śmiercią np. kwestia dziedziczenia. W przypadku stwierdzenia zgonu stosowny wniosek można złożyć do sądu w każdym czasie. Wniosek zostanie przez sąd uwzględniony, jeżeli śmierć osoby, której zgon ma być sądowo stwierdzony, jest niewątpliwa (nawet wówczas, gdy nie odnaleziono zwłok). Sąd podczas tego postępowania bada wszystkie istotne okoliczności sprawy i w postanowieniu stwierdzającym zgon określa, najbardziej prawdopodobną w miarę możliwości, chwilę śmierci takiej osoby.
-
Kiedy będę dziedziczyć po zaginionym?
Spadkobiercy zaginionego będą po nim dziedziczyć po stwierdzeniu jego śmierci, a także po sądowym stwierdzeniu zgonu zaginionego lub uznaniu go za zmarłego.
-
-
Pomoc finansowa
-
Kiedy przysługuje zaliczka alimentacyjna?
Podstawą uzyskania zaliczki alimentacyjnej wypłacanej przez państwo jest przeprowadzenie sprawy rozwodowej lub o separację z orzeczeniem alimentów. Wniosek o zaliczkę należy złożyć u komornika, który prowadzi postępowanie egzekucyjne i dołączyć takie informacje: oświadczenie, że osoba uprawniona do pobierania alimentów nie przebywa w rodzinie zastępczej, w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, nie zawarła związku małżeńskiego i nie jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko, także dane o miejscu zamieszkania, wieku, zatrudnieniu i sytuacji ekonomicznej osób zobowiązanych do opłacania alimentów (po rodzicu dziecka, w dalszej kolejności). Zaliczkę alimentacyjną wypłaca przez rok gmina lub ośrodek pomocy społecznej.
-
Komu przysługuje zasiłek rodzinny?
Zasiłek rodzinny przysługuje rodzinom, których sytuacji materialna pogorszyła się po zaginięciu członka rodziny. Przysługuje on rodzinom wychowującym dzieci, jeżeli ich miesięczny dochód w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 504 zł na osobę. Gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, dochód nie może przekroczyć kwoty 583 zł na osobę. Osoba, która uzyskała zasiłek rodzinny, może się starać o uzyskanie dodatków do niego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.
-
Jak może mi pomóc ośrodek pomocy społecznej?
Rodzinom w trudnej sytuacji ośrodki udzielają pomocy zarówno finansowej, jak i w innej formie. W praktyce pracownik socjalny ośrodka pomocy społecznej przeprowadza wywiad środowiskowy, aby zorientować się w sytuacji danej osoby lub rodziny i zaproponować odpowiednią formę pomocy. Dlatego - kiedy rodzina osoby zaginionej nie jest w stanie samodzielnie rozwiązać problemów życiowych (np. finansowych) - warto zgłosić się do pracownika socjalnego, który nie pozostawi jej bez wsparcia. Zachęcamy do kontaktów z ośrodkami pomocy społecznej, które istnieją w każdej gminie (mieście). Ich aktualna lista wraz z danymi kontaktowymi jest na stronie internetowej www.ops.pl
-
Jak otrzymać zasiłek pogrzebowy?
Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu, wynosi on 200 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, obowiązującego w dniu śmierci. Dokładną kwotę zasiłku ustala Zakład Ubezpieczeń Społecznych co 3 miesiące. Zasiłek pogrzebowy jest wypłacany przez właściwy oddział ZUS po złożeniu: wniosku o wypłatę zasiłku pogrzebowego, skróconego odpisu aktu zgonu, oryginałów rachunków poniesionych kosztów pogrzebu, dokumentów potwierdzających pokrewieństwo lub powinowactwo np. skrócony akt małżeństwa lub kopie dowodów osobistych).
-



